Yeddi Dövlät – Bir Millät Konseyi ortaq älifbada yayına başlayır

Azär Häsrät

Bakı, Yalquzaq.com, 10.05.2011 – Yeddi Dövlät – Bır Millät Konseyi may ayının 11-dän başlayaraq bütün yazışma vä xäbärläşmäläri ortaq türk älifbası ilä häyata keçiräcäk. Bu xäbäri qurumun başqanı Azär Häsrät mayın 10-da mätbuata verdiyi açıqlamada deyib.

“Biz ötän il ortaq türk älifbası üzärindä geniş täbliğat işi apardıq. Qısa müddät ärzindä yeddi bağımsız türk dövlätindä vä digär türk topluluqlarında hazırda istifadä edilän älifba şäkilläri araşdırıldı, onların ortaq vä färqli yönläri, lähcälärä tätbiqi mäsäläläri öyränildi. Bakıda keçirilän iki ayrı konfransda müzakirälär aparıldı, mütäxässislärin räyläri müzakirä edildi. Bütün bunlardan sonra bäyan etdik ki, mümkün qädär qısa zaman içindä ortaq älifbaya keçilmälidir”, – deyän Konsey başqanı artıq ilk addım kimi başçılıq etdiyi qurumun vä onun äsas xäbär kanalı olan Yalquzaq.com İnternet saytının 11 may 2011-ci il tarixindän bu uyğulamaya başlayacağını açıqlayıb.

“Bilirik ki, bu addımımız geniş dästäk göräcäk. Onu da bilirik ki, bizi tänqid edänlär olacaq. Ancaq önämli olan odur ki, ilk addım atılır. Bir zamanlar böyük öndärlärimizdän olan İsmayıl bäy Gaspıralının dediyi “dildä, fikirdä, işdä birlik” artıq gerçäkläşmäkdädir vä biz bir an belä zaman itirmädän bu işi görmäliyik.” Bu fikirlär dä Azär Häsrätä aiddir.

Xatırladaq ki, Yeddi Dövlät – Bir Millät Konseyinin hazırladığı ortaq türk älifbası Azärbaycan, Qazaqstan, Kuzey Kıbrıs, Özbekiston, Türkiye vä Türkmenistanda yürürlükdä olan latın äsaslı älifba şäkillärinin ortaq yönläri näzärä alınaraq hazırlanıb. Cämi 34 härfdän ibarät olan älifba demäk olar ki, bütün türk lähcälärinin ifadäsi üçün yetärlidir. Misal üçün, Azärbaycan türkcäsindäki 32 härfdän yalnız biri (Ə ə – Ä ä) däyişdirilir, Ň ň (sağır nun) vä W w (qoşa ve) härfläri älifbaya älavä edilir. Yaxud da Türkiye türkcäsindäki 29 härf yerindä qalmaqla daha beş härf älavä edilir vä s. Aşağıda ortaq türk älifbasının härfläri verilir: A a (Aşgabat), B b (Bakı), C c (Ceyhan), Ç ç (Çanaqqala), D d (Därbänd), E e (el), Ä ä (äziz), F f (Färğanä), G g (günäş), Ğ ğ (ağa), H h (häsrät), X x (xan), I ı (Iğdır), İ i (iynä), J j (Jalä), K k (kitab), Q q (Qazan), L l (Lefkoşa), M m (Mersin), N n (Narınqala), Ň ň (anaň), O o (orta), Ö ö (ördäk), P p (para), R r (rayon), S s (säma), Ş ş (Şuşa), T t (Täbriz), U u (Urmiyä), Ü ü (Ürümçi), V v (Van), W w (-), Y y (Yevlax), Z z (Zängäzur).

Älifbadan göründüyü kimi W w (qoşa ve) härfi sadäcä yeni texnologiyaların täläblärini ödämäk üçün (İnternet ünvanları kimi) älifbaya daxil edilib.

Ortaq türk älifbası vä örnäklär

Oxunma sayı: 5775

2 Comments to "Yeddi Dövlät – Bir Millät Konseyi ortaq älifbada yayına başlayır"

  1. Atabey beyler's Gravatar Atabey beyler
    13 May 2011 - 2:20 - 02:20 | Permalink

    Sağır nun burunla damaqda səsləndiyi üçün əlifbadan çıxardılıb. Bu görülən iş doğruydu. Bunu yenidən canalndırmaq dilçilkdən uzaqdır. Dillərdə qolay işlədilməsi üçün bu işlər görülür. Özünüzdən ölü diritməyin. Sağır Nun diliin səslənimini psi göstərir. Sabirin şeirlərində bunu görə biərsinizş