Quba ayaqlanmasına bir baxış

Azär Häsrät

Azär Häsrät, azer@azerhasret.com

Här şeydän öncä şäxsän mändä belä bir täässürat yarandı ki, Quba ayaqlanması Azärbaycan gündäminä bomba kimi düşdü. Ayaqlanmaya nädän olan mälum video sosial şäbäkälärdä ortaya çıxdığı gün heç nädän çäkinmädän bir cümlä ilä fikrimi belä ifadä etmişdim: “Ägär Qubalılar bu adamı än azı rayondan qovmasalar, onlara haram olsun!” Olduqca särt bir yanaşma olsa da, düşünüräm ki, belä bir mämuru ayaqlar altında tapdalamaq belä az olardı vä Qubalılar sağ olsunlar ki, ona yerini layiqincä göstärä bildilär. Vä hälä dä müzakiräsi davam edän Quba ayaqlanması son bir häftänin gündäminä öz damğasını vurdu. Damğasını vurmaqla da bir sıra mätläbläri gün işığına çıxarmış oldu.

Här şeydän öncä demäliyik ki, siyasi hüquqları, iqtisadi maraqları davamlı olaraq tapdanan xalq bu olayla göstärdi ki, äslindä, bir qığılcıma bänddir ki, ayağa qalxıb här käsi (yäni onları istismar vä tähqir edänläri) ayaqları altına alsın. Özü dä maraqlısı odur ki, bu ayaqlanmada heç bir siyasi qurum, heç bir mütäşäkkil qüvvänin rolu olmadı. Xalq özü-özünä säfärbär ediläräk här şeyi göz ardı edib yerli hakimiyyätin üzärinä yürüdü. Vä diqqät çäkän mäqamlardan biri dä bu idi ki, bir anda ortaya çıxan bu etirazın qarşısında än azından yerli hakimiyyät orqanları hazırlıqsız yaxalandılar. Bu isä o demäkdir ki, Azärbaycanın istänilän bölgäsindä bu cür olay täkrarlana vä bänzär sonuca qädär varıla bilär.

Quba olaylarında diqqät çäkän başqa bir mäqam da ondan ibarätdir ki, yerli hüquq-mühafizä orqanlarının ämäkdaşları bu häräkätlänmänin qarşısını almaqda heç dä maraqlı görünmürdülär. Bu da täsadüfi deyil. Çünki hämin qurumların işçiläri dä sadä xalqın arasından çıxan Azärbaycan vätändaşlarıdır vä bänzär özbaşınalıqlardan onlar da äziyyät çäkirlär…

Vä Qubada şäxsän mänim bildiyim bir gerçäk özünü bir daha sübut etdi. Bu bölgädän olan millät väkilläri Vahid Ähmädov vä Yevda Abramov öz mandatlarını bir daha täsdiq etdirmiş oldular. Özälliklä dä Vahid Ähmädovun olayların dinc vä itkisiz mäcraya yönäldilmäsindä ustalıq nümayiş etdirmäsi ayrıca qeyd edilmälidir. Bu bölgädän olan müxalifätçi xanım Lalä Şövkätin dä davranışları vä olaylara yanaşması yaxşı mänada vurğulanmalıdır.

Diqqät çäkän mäqamlar arasında özäl olaraq vurğulanması gäräkän bir amil dä etiraz edän Qubalıların birmänalı olaraq Azärbaycan dövlätçiliyinä qarşı heç bir häräkätä imkan vermämäsidir. Düzdür, biriläri Quba ayaqlanmasının bölücülüyä yol aça biläcäyi iddialarını dövriyyäyä buraxmağa çalışsa da, bu, alınmadı vä bütün Azärbaycan xalqı kimi Qarabağda şähidlär vermiş Qubalılar äsl Azärbaycan vätändaşı olduqlarına kölgä düşüräcäk heç bir häräkätä yol vermädilär.

Olaylar başlandığı andan diqqät çäkän qäribä bir mäqam da vardı. Näqliyyat naziri Ziya Mämmädov hadisä yerinä gedib xalqın önünä çıxmış vä yerli xalqdan onları tähqir edän icra başçısının äväzindä üzr istämişdi. Tääccüb doğurası bir häräkätdir. Çünki bänzäri ayaqlanmaları idarä etmäk, här halda, näqliyyat nazirinin sälahiyyätlärinä aid mäsälä deyil axı. Daxili işlär naziri, lap elä müdafiä vä hätta fövqäladä hallar naziri bölgäyä getsäydi, anlamaq olardı. Ancaq näqliyyat nazirinin bu olaylara nä däxli var, anlamırıq…

Olaylar zamanı ölkä ictimaiyyätinin diqqäti häm dä müxalifätin üzärindä idi. Hätta müxalifätin bu olayların önünä keçib inqilab edäcäyi xäyalını quranlar da vardı. Bizimsä fikrimiz bu idi ki, Azärbaycanda nä zamansa inqilab olarsa belä, bunu heç dä indiki müxalifät etmäyäcäk. Olayların inkişafı än azından bu an üçün bizim haqlı olduğumuzu täsdiq etdi…

Olaylar sonrası ortaya çıxan iddialarda prezident İlham Heydäroğlunun yanında keçirilän müşavirädä etirazçılara qarşı silah işlätmä täklifinin olduğu da deyilir. Vä o da deyilir ki, prezident bu täklifi rädd edäräk olayları dinc yolla yatışdırmaq göstärişi verib. Belädirsä, cänab prezidenti täbrik etmäk lazımdır. Bu cür davranış müdrik bir davranış kimi qiymätländirilmälidir. Bu öz yerindä.

Häm dä cänab prezident o täklifi verän nazirdän (vä ya yüksäk rütbäli här kimdirsä, ondan) tezliklä qurtulmalıdır. Çünki bu adamın täklifi gerçäkläşdirilsäydi, indi Azärbaycan da äräb inqilablarının sırasına qoşulmuş olacaqdı. Ona görä ki, här hansı kütlävi aksiyada güllä atılar vä qan tökülärsä, şäxsän män dä qanımızı tökänlärä qarşı ayaqlanmağa hazıram. O ki, qaldı här şeyi Qubanın devrilmiş icra başçısı kimi rüşvätxor vä acgöz mämurlar täräfindän älindän alınan sadä xalq ola.

Quba ayaqlanması bir tarix oldu. Ancaq bu o demäk deyil ki, ölkädä belä olayların täkrarlanmaması üçün här şey tämin edilib. Örnäk üçün, elä Qubanın qonşusu olan Xaçmazda artıq bir müddätdir belä ayaqlanma üçün zämin hazırlanır. Bir zamanlar Rusiya vätändaşlarının yaşadığı vä hazırda boşaltdığı Xraxoba kändinin ärazisi ilä bağlı Xaçmaz camaatında haqlı tääccüb vä narazılıq yaradan hala yol verilir. Mäsälä ondadır ki, hämin kändin boşalmış ärazisindä yalnız äslän Naxçıvanın Ordubad rayonundan olanlar ev ala bilärlär. Här halda, xalqın arasında dolaşan bu fikirlär camaatda ciddi vä haqlı narazılıq doğurur vä zamanında prezident İlham Äliyev özü olaya äl qoymasa yäqin ki, buranın da camaatı etirazları küçäyä daşımalı olacaq.

Bura onu da älavä edäk ki, hämin kändin yerläşdiyi seçki dairäsindän artıq neçänci däfädir ki, bu bölgäyä heç bir formada däxli olmayan şäxslärin deputat täyin edilmäsi dä narazılıqların çoxdan partlayış häddinä çatmasına gätirib çıxaran amillär sırasındadır. Bällidir ki, 2000-ci ildä hämin ärazidäki 56 saylı Xaçmaz känd seçki dairäsindän äslän Borçalıdan olan İsmayıl Ömärov, 2005-ci ildä äslän Naxçıvandan olan Nizami Xudiyev vä 2010-cu ildä isä hätta yerli camaatın haralı olduğunu bilmädiyi İlham Äliyev (PA rähbäri Ramiz Mehdiyevin küräkäni) deputat täyin edilib. Yerli camaat özälliklä dä 2005-ci ildä bändänizin böyük üstünlüklä qalib gälmäsinä baxmayaraq ona aid deputat mandatının Nizami Xudiyevin adına räsmiläşdirilmäsini heç cür unuda bilmir…

Burada onu da ayrıca qeyd etmäk istärdik ki, biz Azärbaycanın bir bölgäsindän olan şäxsin başqa bir bölgädän deputat seçilmäsinä qarşı deyilik. Azärbaycan bir bütündür vä här käs bunu belä bilmälidir. Sadäcä olaraq bölgä camaatının hälä dä anlamaqda çätinlik çäkdiyi odur ki, heç vaxt bir rayona däxli olmayan bir adam necä olur ki, onlara zorla deputat olaraq sırınır? Adı çäkilän şäxslär här hansı bir formada o bölgäyä daha öncä bağlı olsaydı, bunu hardasa başa düşmäk olardı. Ancaq heyhat…

Son olaraq arzu edärdik ki, Azärbaycanın özälliklä dä belä bir hässas dönämindä ölkämizin heç bir yerindä bänzär olaylar yaşanmasın. Belä olması üçünsä, cänab prezident başda olmaqla ölkä rähbärliyinin artıq xalqı boğaza yığmış Rauf Häbibov kimi mämurlar baräsindä täcili tädbirlär görmäsi lazımdır. Belä mämurlardan isä här rayonda bir deyil, än azı beş näfär var…

Oxunma sayı: 5585

1 Comment to "Quba ayaqlanmasına bir baxış"