Azär Qurdbasan. Hekayä

Azär qatardan düşüb kändä sarı gedän yola çıxdı. Artıq çox gec idi. Gecä yarısını – saat on ikini keçmişdi. Fevral ayının än soyuq günlärindän biri, ätraf ağappaq qar. Heç kim dä gözä däymirdi. İlin-günün bu vaxtında kimin nä işi vardı küçädä?

Adätän bu vaxt gälän qatardan düşüb Dädäli kändinä gedänlär olardı. Amma indi bir näfär dä yox idi. Qatardan düşänlär olmuşdu, onlar da Dädäliyä getmirdilär. “Demäli, kändä täk getmäli olacam”, – deyä düşündü Azär. “Olsun da. Hava da äladır. Sakitdir, tämizdir. Ätraf da ağappaq qar. Elä bil gündüzdür. Qarın rängi qaranlığı ämälli-başlı kölgädä qoyur. Palçığa da batmaram. Yolda maşın olar, minäräm, olmaz, ayaqlarıma güc verib qırx däqiqäyä evä çataram.”

Azär Qusarçay dämiryol stansiyasından ayrılıb üzü Dädäliyä sarı gedän yola endi. Ätrafa göz gäzdirib yola düzäldi. Bir xeyli getdikdän sonra Dädälinin ärazisinä çatdı. Burada artıq yol qalın kolların vä iri gövdäli ağacların ähatäsindän keçirdi. Özü dä elä bir yol idi ki, ağacların arasında tunel kimi uzanıb gedirdi. Bu başından baxanda xeyli irälini görmäk olurdu. Üstälik dä här täräf qar olduğu üçün än adi qaraltı belä gözdän qaçmırdı. Belä olanda arxayın getmäk olardı. Düzdür, ilin bu vaxtı çaqqal sürüläri, yalquzaqlar da adamın qarşısına çıxa bilärdi. Ancaq nä etmäli, getmäk lazımdır. Bu qarda-soyuqda, häm dä gecänin bir alämindä küçädä qalan deyildi ki.

Äsgärlikdän yeni gälmişdi o häm dä. Özünä güvänirdi. Güclüydü, idmanla çox mäşğul olurdu. Qarşısına bir vähşi heyvan çıxsa, onunla bacara biläcäk qädär gücü vardı. Ona görä dä arın-arxayın, ancaq ehtiyatı da äldän vermädän yoluna davam etdi.

Bir qädär getdikdän sonra xalq arasında “Xozeyin arxı” kimi tanınan yeri keçib kändä yaxınlaşmağa başladı. Kändin evlärinä çatmağa hardasa bir kilometr yol qalmışdı. Bir azdan ora yetişäcäk vä rahat näfäs alacaqdı. Çünki häm evlärdä ara-sıra yanan işıqlar, häm dä häyät itläri canavar, çaqqal kimi heyvanların kändä girmäsinä ängäl olurdu. Ona görä dä yalnız itlärdän qorunmaq lazım ola bilärdi. Ancaq onlar da adätän häyätdän bayıra çıxmaz, yol keçänlärä toxunmazdı.

Canavar

Canavar

Bu düşüncälärlä vä ayağının altında xışıldayan qarın säsindän aldığı läzzätlä irälilämäkdä ikän Azärin gözünä xeyli irälidä bir qaraltı sataşdı. Bir an addımlarını yavaşıdıb diqqät käsildi. Yanılmamışdı. Uzaqda görünän qaraltı canavara bänzäyirdi. Elä bil näsä parıltı da gälirdi ordan: “Yäqin gözläridir. Axı deyirlär qaranlıqda canavarın gözläri parıldayır. Hä, canavardır. Amma näsä tärpänmir. Bälkä pusqu qurur? Bälkä qäfil hücum edäcäk? İndi geri dönüb qaçmaq olmaz. Çünki canavarlar adätän qaçanı qovarlar. Häm dä qaçana arxadan hücum etmäk onlar üçün daha asan olur. Än yaxşısı üstünä getmäkdir. Hazır olmaq lazımdır ki, birdän hücum etsä boğazından yapışıb boğum. Cähännämä, ora-buramı cırmaqlayacaq, ancaq boğazı älimä keçändän sonra ölsä dä mändän qurtula bilmäz”.

Azär bir az addımlarını yavaşıdıb yaxınlaşmaqda olduğu qaraltını daha diqqätlä näzärdän keçirmäyä çalışdı. Qaraltı isä daha çox canavara bänzäsä dä yerindän tärpänmirdi ki, tärpänmirdi. “Länät şeytana, bu indi mänämi käläk gälir? Yüz faiz yalquzaqdır. Özünü tülkülüyä qoyur ki, qäfil üstümä atlansın. Yox, yalquzaq hara, tülkü hara? Onda niyä tärpänmir? Bälkä yaralıdır? Yaralı yalquzaqlar çox dähşätli olur deyilänä görä. Elä olsa işim bir az çätin olacaq. Bir dä deyirlär canavarlar oddan qorxur. Cibimdä dä kibrit yox ki, od yandırım. Siqaret çäkän olsaydım indi kibritim dä olardı. Bir od yandırıb onu qorxudardım vä yoluma davam edärdim. Eh, här necä olsa davam etmäkdän başqa çarä yoxdur. Qoy gälsin görüm, kim kimi yenir”, – deyä düşünäräk o, artıq canavara bänzäyän qaraltının hardasa yüz metrliyinä yaxınlaşdı.

“Demäli belä. Bu indi yerindän durub mänä doğru cumsa här şeydän ävväl gäräk heç näyä baxmayıb boğazından yapışım. Özü dä iki ällä. Baş barmaqlarımı xirtdäyinä diräyib näfäsini käsäräm, iki däqiqä içindä canı çıxar. Düzdür, çırpınacaq, mänim üst-başımı cırmaqlayacaq. Ancaq başqa çarä yoxdur. Bacarsam yerä yıxıb belini dä sındıraram. Pay atonnan, sonra gör känddä nä söhbätlär olacaq? “Azär Qurdbasan” qoyacaqlar adımı! Äladır ki! Yaxşı addır vallah! Küçäyä çıxanda hamı mäni barmaqla göstärib deyäcäk ki, “oho, Qurdbasan gälir”. Özüm ölüm, bu dastanlarda, nağıllardakı qährämanlar da elä belä ad çıxarır da. Biri, görürsän ayını yalın ällä öldürür, bir başqası pälänglä älbäyaxa olur, digäri dä canavar öldürür. Elä män dä canavar öldüräräm, adım olar Qurdbasan! Kändimizdä bu adda heç kim yoxdur onsuz da. Män olaram Qurdbasan! Hälä qızlar nä danışacaq mänim haqqımda? Arxamca düşäcäklär! Hansı qız istämäz canavarı yalın ällä boğan oğlanı? Hä, onda dost-tanış da mänä häsäd aparacaq!”

Azär artıq canavara tam yaxınlaşmaq üzrä idi. Onların arasında bir neçä metr ara qalmışdı. O, indi canavarın açıq ağzında parıldayan dişlärini dä täsävvür etmäyä başlamışdı. Qorxunc idi: “Bu dişin biri adamın ätinä batsa bäsdir elä. Bıçaq kimi käsär adamı bu. Hälä arxa dişlärinä bax. Gör necä qorxuncdur. Yox e, bunun payını veräcäm. Üz-gözümü cırmaqlayar, yerindä çapıq qalar. O kinolardakı qährämanların çapıqlarından olar mändä dä. Onda äsl qähräman olaram ki. Üzümdä çapıq, qızlar arxamca düşür, tay-tuşum da mänä häsäd aparır! Bäh-bäh!”

Sonuncu fikir Azäri necä tutdusa bir anda bütün gücünü toplayıb iräli atıldı. Canavara doğru şığıyıb ällärini iräli uzatdı. Barmaqlarını açıb onun boğazından yapışmaq istäyirdi ki, äli bärk bir şeyä däydi… vä özünä gäldi. Qarşısındakı adi bir qara kötük idi! Bütün ümidläri puç oldu! Bir anda “Azär Qurdbasan”, arxasınca düşän qızlar, üzündäki çapıq, barmaqla uzaqdan göstärilmälär elä bil havaya uçdu. Azär därin bir xäyal qırıqlığına uğrasa da özünü o yerä qoymadan yoluna davam etdi. Onsuz da kändin evlärinä çatırdı artıq…

Azär Häsrät, azer@azerhasret.com, 31 dekabr 2012

Oxunma sayı: 2211
Share

1 Comment to "Azär Qurdbasan. Hekayä"