“Yaxşı ki, Elçibäydän sonra Heydär Äliyev gälib”

“Hakimiyyätin özü dä onun marağındadır ki, alternativ olsun, müxalifät olsun”

Onu indi çox adamlar, hakimiyyätin mövqeyini tutmaqda qınayır. Ancaq, o zamanında hökumäti tänqid etdiyini vä bu yazdıqlarından imtina etmädiyini açıq şäkildä bildirir. “İmzalarından imtina edänlärdän deyiläm” deyir. İnformasiya tählükäsizliyindän tutmuş, häbsdä olan jurnalistlärä qädär çox şeylärdän danışdı, seçkilärä dä toxundu Rüstäm İbrahimbäyova qäti qarşı olduğunu bildirib, İlham Äliyevi dästäkläyäcäyini dedi. Ama bütün bunların sonunda öyrändik ki, müsahibimizin häm dä sabah (3 avqust) doğum günüdür. Fürsätdän istifadä edib täbrik etdik.

Etatist.com-un müsahibi jurnalist, Mätbuat Şurasının İdarä Heyätinin üzvü, Orta Asiya vä Güney Qafqaz Söz Azadlığı Şäbäkäsinin (CASCFEN) sädri Azär Häsrätdir.

– Azär bäy, sizin jurnalistikaya gälmä qärarınız maraqlıdır…

– 1995-ci ildä kitabxanaçılıq fakultäsinin täläbäsi ikän ilk yazımı yazmışam. Äslindä mänim jurnalistikaya gälmäyim dä siyasätlä, seçki ilä bağlı mäsälädir. Çox pis dönäm idi. İstäyärdim bir ähvalat da danışım: 1995-ci ildä ölkädä müzakirä gedirdi ki, parlament seçkilärindä proporsional yoxsa mojaritar sistem tätbiq olunsun. Ähalidä bunun nä olduğu ilä bağlı bilgi yox idi. Män bu haqda iki dänä yazı yazdım. Xeyriyyäçi, prezidentliyä namizäd Zakir Tağıyevin o vaxt “Vätän ocağı” adında bir qäzeti çıxırdı. Dostlarım vasitäsilä o qäzetä gedib çıxmışdım. Dedim ki, yazı versäm çap edärsiniz? Dedilär gätirin, yaxşı yazı olsa, çap edärik. Yazının birindä mojaritarı izah etmişdim, ikincisindä dä proporsianalı.

Beläcä män jurnalistikaya başladım. Amma sonra davam etmädim, ara verdim bir az… 1997-ci ildä universiteti bitirändä fikirläşdim işlämäk lazımdır. Elan gördüm, “Xäbär servis” adında bir informasiya agentliyi var idi, işçi axtarırdılar. Getdim, rud dilindä bir xäbär yazdım, baxdılar, qäbul elädilär. Orda işlämäyä başladım. Sonra gördüm orda alınmır, “Olaylar” agentliyinä keçdim. “Olaylar”dan mäni prezident aparatına göndärdilär. Mänim siyasi täcrübäm olduğundan düşündülär ki, orda baş çıxara biläcäm. Biz Heydär Äliyevin görüşlärinä gedirdik. 1997-ci ilin axırına kimi “Olaylar”da işlädim. 1998-in yanvarın 4-dän “Azadlıq” qäzetindä işä başladım. 1 il müxbir işlädim, sonra köşä yazarlığına başladım.

“Män jurnalistlärä ev veriländä 1 ay qabaqcadan bäyanat verdim ki, ordan ev istämiräm”

– Sıravi jurnalist fäaliyyäti dövründä xüsusi ilä yadınızda qalan bir hadisä varmı?

– Mänim yadımda “Azadlıq” qäzetindäki yazı qalıb. O da ona görä ki, birincisi ilk sähifädän verilmişdi, ikincisi dä o vaxtın pulu ilä mänim o xäbärimä görä, 70 min manat (14 manat) pul vermişdilär (gülür). O da, Qusar rayonunda qaz borusunun partladılması barädä idi. Bir däfä dä mänä xäbärlä bağlı rüşvät täklif etmişdilär. Män onda özümü çox alçalmış hiss etdim. Bir dä bunu unutmaram. Män jurnalist olaraq häyatım boyu heç kimdän rüşvät almamışam. Elä hal olub ki, bizä başqa şey dä täklif ediblär. Mäsälän, 2005-ci ildä Elmar Hüseynovun öldürülmäsindän sonra, 40-ı märasiminä biz böyük bir mitinq täşkil etmişdik. Prezidentin dä mövqeyi bu idi ki, bu mäsälä araşdırılacaq, qatili tapacağıq. Yäni, etirazlara ehtiyac yoxdur. Amma bizi zorla bu etirazdan çäkindirmäk yolunu tutmamışdılar. Yäni demirdilär ki, döyäcäyik, söyäcäyik. Mitinqä 2 saat qalmış Hacıbala Abutalıbov bizi çağırdı, Yadigar Mämmädli, Mehman Äliyev vä män getdik. O and aman elädi ki, cänab prezident dä qatili tapmaq barädä göstäriş edib, xahiş edirik mitinq elämäyin. Biz dä dedik ki, mitinqi elämäliyik. O müäyyän qädär şirinliklär elämäk istädi. Bir işarätlär verdi ki, biz jurnalistlär üçün ev tikirik, ev veräcäyik. Bir jurnalist adı çäkdi ki, biz ona ev vermişik. Biz üçümüz bir-birimizä baxdıq ki, o kimdir ki? Bu gün bäziläri gälib mänä deyir ki, sän hakimiyyätä äyildin, satıldın. Män jurnalistlärä ev veriländä 1 ay qabaqcadan bäyanat verdim ki, ordan ev istämiräm. Yäni, ägär män dä müraciät etsäydim mänä dä veräcäkdilär. Bugünkü siyasi mövqeyimi hakimiyyätä işlämäk kimi qälämä verirlär. Män açıq şäkildä mövqeyimi bildiriräm. Män deyiräm ki, 1990-cı illärin axırı deyil artıq. İqtisadiyyat baxımdan artım var, yollar düzälib. Bäzi problemlär aradan qalxdığına görä män deyiräm ki, bäli artıq belä problemlär yoxdur.

Etatist.com

Etatist.com

– Azär bäy, jurnalistlärin hüquqları, fäaliyyäti ilä bağlı bir çox täşkilatı qurub ona rähbärlik etmisiniz. Bu sahädä fäaliyyätiniz nädän sonra başladı?

– 1997-ci ildä Azärbaycan Jurnalistlärinin İşçi Birliyi adı altında täşkilat qurmuşduq. Sonra Ädliyyä Nazirliyi ilä problemlär oldu. Dedilär ki, ancaq Hämkarlar İttifaqı adı altında ola bilär. Jurnalistlärin Hämkarlar İttifaqı adı altında yenidän sänädlärimizi verdik, amma yenä qeydä almadılar. 1990-cı illärin axırında ATÄT işä qarışdı. Ondan sonra Jurnalistlärin Hämkarlar İttifaqı kimi qeydä aldılar. Biz 1997-ci ildä o täşkilatı quranda gördük ki, Azärbaycan jurnalistikası beynälxalq alämdä o qädär dä yüksäk säviyyädä tämsil olunmur. Çoxlu boşluqlar var. Söhbät hansısa qäzetdä yazı yazmaqdan getmir. Azärbaycan jurnalistlär birliyi müäyyän älaqälärin qurulması üçün cähdlär etmişdi. Bir sıra täşkilatlar müäyyän işlär görürdü, lakin geniş mänada, bizim arzu etdiyimiz kimi älaqälär yox idi. Biz o sahädä çox qısa vaxt ärzindä çox iräli getdik.

– Bildiyim qädäri ilä qärbdä bir sıra täşkilatlarla älaqälär qurmuşdunuz…

– Bäli. 1999-cu ildä MDB mäkanında ikinci täşkilat olaraq biz Beynälxalq Söz Azadlığı Şäbäkäsinä qoşulduq. Bu da dünyanın än böyük jurnalist şäbäkäsidir. 2000-ci ildä biz Beynälxalq Jurnalistlär Federasiyasının üzvü olduq. Azärbaycan tämsilçiläri ilk däfä idi ki, belä täşkilatlarda iştirak edirdi. Sonra män ilk Azärbaycanlı olaraq Seulda Beynälxalq Jurnalistlär Federasiyasının qurultayına qatıldım. 2000-ci ildä New Yorkda Beynälxalq Söz Azadlığı mübadiläsinin toplantısına qatıldım. Hämin illärdä biz Beynälxalq Mätbuat İnstituna üzv olduq. 2000-ci ildä artıq Beynälxalq Mätbuat İnstitunun Azärbaycan milli komitäsini qurduq. Yenä dä bizim bölgädä Rusiyadan sonra ikinci komitä qurmağa nail olmuşduq. Başqa ölkälärdä bu yox idi. Xüsusi olaraq bunu da qeyd etmäk istäyiräm ki, bu cür fäaliyyätä görä Cänubi Qafqaz ölkäläri arasında Azärbaycan älaqälärdä xeyli iräli çıxdı. Hämin dövrdä bizim täşkilat çox iş gördü. Bütün etiraz aksiyalarının, media ilä bağlı istänilän addımın önündä biz gedirdik.

“Heydär Äliyevin böyüklüyü bunda oldu ki, o özü mäsäläyä qarışdı. Bizä dedilär ki, Heydär Äliyev şäxsän sizi dävät edir, sizinlä görüşmäk istäyir”

– O dövrlärdä hökumätin jurnalistlärä ciddi täzyiqläri var idi…

– Situasiya indikindän käskin şäkildä färqli idi. Hakimiyyät hämin hakimiyyät idi – Äliyevlär idi. Amma mäsälä ondadır ki, 1990-cı illärdä hökumät adamları, xüsusi ilä mämurlar köhnä täfäkkürlü adamlar idi. Onlarla işlämäk olmurdu. O adamlar bizi yaxına buraxmırdılar. Qaçırdılar, qorxurdular. Älbätdä ki, bu da ziddiyyätlärin därinläşmäsinä säbäb olurdu. Bizim o vaxtlar Avropaya böyük bir säfärimiz var idi – män, Rauf Arifoğlu, Arif Äliyev vä Rauf Talışınski. Biz o säfärdä olanda, noyabr ayında eşitdik ki, Azärbaycanda media ilä bağlı poblemlär çıxıb. Söhbät 2001-ci ildän gedir. Biz dä prosesin önündä gedän adamlardan idik. Azärbaycana qayıdan kimi bu mäsälälärlä mäşğul olmağa başladıq. Orda “Azadlıq” qäzetinä, “Hürriyyät” qäzetinä, “Yeni Musavat” qäzetinä hücumlardan söhbät gedirdi. Bunlar da hämişä öndä olan qäzetlär idi. Biz müvafiq mämurlardan täläb etdik ki, bu cür addımlardan äl çäksinlär. Äl çäkilmädiyinä görä mitinq, piket vä s. elan etdik.

Yadımdadır ki, män o vaxt da Heydär Äliyevin häräkätlärini täqdir edirdim vä dostlarım buna görä mäni qınayırdı. Deyirdilär sän hakimiyyätin başında olan adamı necä täqdir edirsän, axı sän müxalifätçisän. Heydär Äliyev Yeni Azärbaycan Partiyasının nümayändälärini bizimlä görüşä göndärmişdi. Demişdi ki, gedin görüşün, därdlärini dinläyin häll edäk. Amma täässüflär olsun ki, o mämurlar bizimlä görüşdä zor dili ilä danışmağa üstünlük verdilär. Yäni onlar bizimlä dialoq qurmadılar. Gäldilär bizä nälärisä diqtä etmäk istädilär. Bu da täbii ki, bizi özümüzdän çıxardı. O görüş “Xalq” qäzetinin redaksiyasında baş tutmuşdu. Biz onları dinlämädik vä görüşü tärk etdik. Bununla da münaqişä daha da därinläşdi. Bundan sonra Heydär Äliyevin böyüklüyü bunda oldu ki, o özü mäsäläyä qarışdı. Bizä dedilär ki, Heydär Äliyev şäxsän sizi dävät edir, sizinlä görüşmäk istäyir. Biz ora gedäcäk adamlarımızı müäyyänläşdirdik. Rauf Arifoğlu, Mehman Äliyev, män, bir dä sähv elämirämsä Arif Äliyev idi. Görüşdä tam açıq şäkildä fikirlärimizi bildirdik – heç bir ängäl olmadı. O gün elä bil ki, Azärbaycan hakimiyyäti ilä mediasının arasındakı älaqälärdä bir dönüm nöqtäsi oldu. 3 saatlıq görüşü AzTV senzurasız, tam verdi. Media ilä bağlı qaldırılan problemlär hamısı hällini tapdı. Täsävvür edin ki, prezidentlä bir däfä görüşändän sonra biz problemläri häll edä bildik. Qeyd edim ki, o vaxt bu mäsälädä Äli Häsänovun da rolu oldu. O çox çalışırdı ki, media ilä bağlı münaqişälär aradan qalxsın. Görünür onun da gücü çatmadı vä ya ondan asılı olmayan şeylär var idi ki, häll edä bilmädi.

– Bu görüşdän sonra jurnalistlärin mitinqi keçirildi…

– Biz jurnalistlärin mitinqini täyin etmişdik. Hakimiyyät bununla bağlı bizä täklif verdi ki, bälkä bu mitinq olmasın. Biz dä dedik ki, yox biz ora getmäsäk ictimaiyyät düşünäcäk ki, biz hakimiyyätlä anlaşdıq. Ona görä dä biz o mitinqi edäcäyik. Qäläbä meydanında baş tutan hämin mitinqdä 5 minä qädär insan iştirak etdi. Mitinqin aparıcısı da män idim. İndi bäzi uşaqlar çıxıb deyirlär ki, biz mitinq edändä sän harda idin?

“Män Azärbaycanda bälkä dä yeganä adamam ki, özüm qurduğum täşkilatdan sakit, abırlı, heç kimi incitmädän istefa verib çıxmışam”

– Siz Jurnalistlärin Hämkarlar İttifaqından 2003-cü ildä istefa vermisiniz?

– 2002-ci ilin dekabr ayında. Onu da deyimki, män Azärbaycanda bälkä dä yeganä adamam ki, özüm qurduğum täşkilatdan sakit, abırlı, heç kimi incitmädän istefa verib çıxmışam. Biz 2002-ci ilin dekabrında yığışıb Azärbaycan Jurnalistlär Konfederasiyasını täsis etdik. Bu artıq jurnalist täşkilatlarının bir birliyi oldu. Män dä onun baş katibi seçildim. Biz hämin täşkilatı qurandan sonra män istefamı verdim, Hämkarlar İttifaqından getdim. Çünki iki väzifä tutmaq istämädim. Män Konfederasiyada olanda, täşkilata çox böyük maraq var idi, axın var idi. Bälli dönäm içindä 17 täşkilat gälib ora birläşdi. O konfederasiya bütün o proseslärin önündä gedirdi. O proseslärdän biri dä 2003-cü ildä sürätlänän Mätbuat Şurası Quruculuğu prosesi idi.

– Mänim üçün maraqlı bir detal var, dostarınızla sizin haqqınızda danışanda deyirlär Azär Häsrätin düşmäni yoxdur.

– Mäncä dä yoxdur. Düşmän görmüräm.

“Mäsälän bir neçä däfä deputatlığa iddia etmişäm amma qäbul olunmamışam”

– Fäaliyyätinizi necä qurursunuz ki, düşmänläriniz olmur? Necä olur ki, Azär Häsrät bütün täräflärdän dost kimi qäbul olunur?

– Qäbul olunur deyändä bu bälli mäsälälärdä olur. Mäsälän bir neçä däfä deputatlığa iddia etmişäm amma qäbul olunmamışam (gülür). Amma färd olaraq mänim heç kimlä problemim olmayıb. Bir neçä näfär adam istisna ola bilär. O da lap küçä adamları olub. Ona görä yola gedä bilmämişäm. Män “Azadlıq” qäzetindä olanda bütün mäqalälärim Heydär Äliyevdän idi. Onu tänqid edirdim. Amma bir däfä dä olsun hansısa mämur demäyib ki, sän niyä belä yazırsan? Çünki, mänim o yazılarımda tähqir olmayıb.

Yeri gälmişkän, 2002-ci ildä biz konfederasiyanı qurandan sonra ilk däfä biz Heydär Äliyevlä birlikdä mätbuat bayramını keçirmişik. Heydär Äliyev heç vaxt, 22 iyul tädbirlärindä iştirak etmämişdi. Biz o vaxt birläşdik vä täklif etdik ki, tädbir keçiririk vä istäyirik ki, prezident dä orda iştirak etsin. Hamıya maraqlı gäldi ki, bu müxaliflär niyä belä şey istäyirlär.

“Bu sistemi devirmäk üçün älimdän gäläni edirdim”

– Yanılmıramsa hämin tädbirdä xeyli müddätdän sonra müxalifät partiyaları rähbärläri ilä Heydär Äliyev ilk däfä birlikdä bir tädbirdä iştirak etmişdi…

– Bäli. Heydär Äliyev gäländä heyätlä gäldi. Amma müxalifätdän dä İsa Qämbär, Äli Kärimli vä s. iştirak etmişdi. Yeganä ortam idi ki, bir yerdä idilär vä onu biz täşkil etmişdik. Şäxsän män çox qatı müxalifätçi idim. Bu sistemi devirmäk üçün älimdän gäläni edirdim. 2003-cü ildä açıq mätnlä qäzetlärdä yazılar yazırdım: “İnqilab sänin haqqındır” başlığı ilä. Heç kim dä mänä ilişmirdi. Bu cür çağırışlarım 2003-cü ildä, 2005-ci ildä dä olub. Bäzän jurnalistlärä sual verirlär ki, sän ävväl yazdıqlarından imtina edirsänmi? Män cavab veriräm ki: män heç birindän imtina etmiräm. Zamana görä yazdıqlarım doğrudur. Amma indi färqli düşünüb, färqli yazıramsa bu da doğrudur. Belä bir fikir var ki, bir ölülär bir dä dälilär fikirini däyişmir. Ägär mänim dünän täläb etdiklärim bu gün icra olunubsa niyä dä fikirimi däyişmäyim?

“Hakimiyyätin özü dä onun marağındadır ki, alternativ olsun, müxalifät olsun”

– Düşünürsünüz ki, icra olunub?

– Xeyli problemlär var ki, hällini tapıb. Mäsälän zaman var idi ki, pulsuzluqdan äziyyät çäkirdik. Amma indi bir çox aparıcı qäzelärdä bu problem yoxdur. Kağız problemi var idi, kağız tapmaq üçün nälärdän keçmirdik… İndi o mäsälä yoxdur. Digär täräfdän biz sosial problemlär qaldırırdıq, evsizlik vä s. mäsäläläri. İndi şükür Allaha 156 näfärä mänzil verildi vä hälä davamı da gäläcäk. İndi bäzi hämkarlarımız deyir ki, bu rüşvätdir. Amma män bu cür düşünmüräm. Çünki, tutaq ki, “Azadlıq” qäzetinin jurnalistläri ev alıb. Onlar hakimiyyätä qarşı olan fikirini däyişäsi deyillär ki… “Yeni Musavat”ın 3 jurnalisti ev alıb. Mövqelärinimi däyişäcäklär? – Däyişän deyillär. Äslindä hakimiyyät özü dä bunu, ona hesablamır. Hakimiyyätin özü dä onun marağındadır ki, alternativ olsun, müxalifät olsun. Axı biz dünyadan täcrid olmamışıq. Ägär ölkädä müxaliflik olmasa, täbii ki, beynälxalq alämin basqılarına märuz qalardıq. Vaxt var idi ki, müxalifätin olmamasını istäyän mämurlar var idi. Belä şeylärä görä biz düşünürük ki, hakimiyyätin bu işlärini täqdir etmäk lazımdır. Jurnalistikada da ev problemi häll olunur, KİV-ä Dövlät Dästäyi Şurası qurulur. Gündälik qäzetlärä ildä 120 min manat pul verilir. Özü dä qarşılıqsız, hesabatsız. Ondan sonra jurnalistlär üçün yarışmalar täşkil edirlär, yaxşı pul verirlär. Däfälärlä olub ki, müxalifät qäzetlärinin jurnalistläri qalib olub. Bu problemlär, mäsälälär hällini tapdığına görä män ävvälki kimi çığırmıram. Häm dä indi bir problemdän yazan kimi hakimiyyätin mämurları araşdırıb xäbär göndärirlär ki, “nä olub problem nädirsä häll edäk”. Qabaq belä deyildi.

– Bayaq, Heydär Äliyevlä görüşünüzü xatırladıb problemlärin häll etmäsindän danışdınız. Prezident İlham Äliyev indiyä qädär Azärbaycan mätbuatına müsahibä vermäyib. Bunu necä qarşılayırsınız?

– Män arzu edärdim ki, versin. Çünki ölkä prezidentidir. Här käs üçün onun mediamıza veräcäyi müsahibä maraqlı olar. Şäxsän män maraqla oxuyardım. Xarici mediaya müsahibäläri olub, män dä oxumuşam. Azärbaycan mediasına müsahibä vermämäsini bäzi mämurlar bununla äsaslandırır ki, onun fäaliyyäti onsuz da açıqdır. Häqiqätän dä bu belädir. Prezidentin heç bir fäaliyyäti kölgädä deyil. Ona görä deyirlär ki, älavä müsahibäyä ehtiyac yoxdur. Amma män dä belä düşünüräm ki, ehtiyac var. Mäncä tämaslardan qaçmır. Faktiki olaraq prezident här il Mätbuat Şurasının üzvläri ilä görüşür. Özü dä qeyri-räsmi görüşür vä därdlärini dinläyir. Tädbirlärdä dä jurnalistärdän qaçmır. Sadäcä görünür onun özünün dä müsahibä vermämäkdä arqumentläri var.

– Siz bir neçä sayt qurmusunuz, bäzilärinä hälä dä rähbärlik edirsiniz…

– Mänim “Yalquzaq”dan başqa qäzetim yoxdur. Amma, bir müddät ävväl tärcümä vä internet xidmätläri ilä mäşğul olurdum. Passiv dönämimdä pul qazanırdım. Sadäcä indi vaxtım olmur. Amma ara-sıra kitablar tärcümä ediräm. “Täräf”di, “Xural”dı, “PS. Nota”dı bunlar vaxtında mändän xahiş etmişdilär, män onlar üçün sayt qurmuşdum. Açığı adlarını çäkmäk istämiräm amma bäziläri pullarımı hälä dä vermäyiblär (gülür).

– İnternet qäzetlär sahäsindä qanunvericilikdä fäaliyyätlärlä bağlı bir sıra bağlı boşluqlar var…

– Bäli. Bundan sonra bu prosesin tänzimlänmä yolu tapılmalıdır. Änänävi kağız qäzetlär tarix olmağa başlayıb artıq. Bir neçä ildän sonra yäqin ki, kağız qäzetlär aradan qalxacaq. Biz bununla bağlı müzakirälär aparırıq Mätbuat Şurasında. Bäzän deyirlär ki, Mätbuat Şurası ängäl törätmäyä çalışır bu mäsälädä. Bu mümkün deyil. İnternet elä bir şeydir ki, täsävvür edin bu bir okeandır. Okeanı qucaqlamaq olmaz axı. Yäni, bu gün “az” domenindä olan saytlara hakimiyyät, Mätbuat Şurası vä ya hansısa sturuktur bir formada näzarät edä bilär. Amma “com”, “info”, “net” domeninin zonalarına kim näzarär edä bilär? Än kobud müdaxilä o ola bilär ki, ölkädä onun girişi ängällänsin. Onun üçün dä hüquqi baza, äsas yaradılmalıdır.

“Bizdä mätbuat şurası göyä dä çıxsa informasiya tählükäsizliyini tämin edä bilmäz”

– İnternet mäkanında saytlara tez-tez hücumlar olur. İnformasiya tählükäsizliyi sahäsindä addımlar atılacaqmı?

– Hardasa 7-8 ay bundan qabaq İnternet İdaräçiliyi Forumu Bakıda keçiriländä män dä orda iştirak edirdim. Orda mänä rabitä vä informasiya vasitäläri ilä mäşğul olan mütäxässis yaxşı bir şey dedi. O mänä dedi ki, Azärbaycanda informasiya resurslarını qorumaqla bağlı problem var. Soruşdum ki, niyä belä düşünürsüz? Dedi mütäxässislärin ämäk haqqı aşağı olur. Onlara yüksäk ämäk haqqı verilmälidir. Bu däqiqä Azärbaycan kimi ölkädä informasiya tählükäsizliyinä cavabdeh olan şäxslärin ämäk haqları än azı 10 min manatdan başlamalıdır. Çünki, bunlar elä bir işlä mäşğuldurlar ki, istänilän ölkädän o adamlara täläbat var. Täsävvür edin ki, burda bir mütäxässisimiz işläyir, tutaq ki, İndoneziyadan kimsä bilir ki, belä bir adam var, çağırır ki, “ayda sänä 50 min manat ämäk haqqı veräcäm”. Hämin insan da fikirläşir ki, niyä dä getmäyim? Bizdä problem budur. Bizdä mätbuat şurası göyä dä çıxsa informasiya tählükäsizliyini tämin edä bilmäz.

– Problemlärin hälli ilä bağlı täkliflär iräli sürä bilmäz?

– İräli sürä bilär. Bu mütläq dövlätin näzaräti altında olmalı olan, onun häll edä biläcäyi mäsälädir. Çünki, sabah ermänilärlä müharibäyä başlasaq, bizim vurulacaq nöqtälärimizdän birincisi informasiya resuslarımız olacaq. Ona görä dä, dövlätin bu mäsäläyä äl qoyması lazımdır.

– Bu mäsälä qaldırılacaqmı?

– Älbättä qaldırılacaq. Bizim onlayn media sahäsinä 3 näfär seçilib. Mätbuat Şurasının idarä heyätinin bir iclasını keçirmişik. Növbäti iclaslarda bununla bağlı komissiya qurulacaq. Komissiyaya känardan mütäxässislär dä cälb olunacaq. Yäni, iş o 3 näfärlä bitmäyäcäk. Täkliflär hazırlanıb dövlätä göndäriläcäk.

“Murtuz Äläsgärov parlamentdä demişdi ki, heç kim Heydär Äliyev haqqında yazı yazmasın”

– İndiki dövrdä öz iş prosesinizdän razısınızmı?

– 2003-cü ildä rähmätlik Murtuz Äläsgärov parlamentdä demişdi ki, heç kim Heydär Äliyev haqqında yazı yazmasın, yazsa cäzalandırılacaq. Belä bir, mäsuliyyätsiz bäyanat vermişdi. Hämin günün sähäri mänim “Azadlıq”da bir yazım çıxdı: “Heydär Äliyev haqqında yazı, suräti Murtuz Äläsgärova”. Çox särt bir dildä, tänqidi yazı idi. Täbii ki, ona görä heç kim mänä heç nä etmädi. Äslindä Murtuz müällimi tänqid etsälär dä, deyirdilär yaxşı adam olub. O dövrdä parlamentin sädri o sözü demämäli idi.

“İlham Äliyevi dästäkläyäcäm ki, o bu siyasi kampaniyada uğur qazanmasın”

“Rüstäm İbrahimbäyov namizäd olaraq deyir ki, män bäzi jurnalistlärin ağzının üstündän vuracam”

– Yäqin siyasi prosesläri izläyirsinz, Milli Şuraya münasibätiniz necädir?

– Bu gün Rüstäm İbrahimbäyov prezidentliyä vahid namizäd kimi täqdim olunur. Män şäxsän qäbul elämiräm vä bütün varlığımla ona qarşıyam. Lazım olsa İlham Äliyevi dästäkläyäcäm ki, o bu siyasi kampaniyada uğur qazanmasın. Härçänd qazanma şansı da yoxdur. Bu gün Rüstäm İbrahimbäyov namizäd olaraq deyir ki, män bäzi jurnalistlärin ağzının üstündän vuracam. Biz dünän o ifadäyä qarşı mübarizä aparmışıq axı. Dünän bu hakimiyyätin mämurları bizim ağzımızın üstündän vururdular axı… Häbs olunmuşuq, döyülmüşük mitinqlärdä. Biz buna qarşı mübarizä aparmışıq ki, mämurlar bu cür sözlär işlätmäsin, zorakılığa çağırış olmasın, bizi belä tähqir etmäsinlär, aşağılamasınlar.

“Yaxşı ki, Elçibäydän sonra Heydär Äliyev gälib”

– Deyirsiniz ki, Rüstäm İbrahimbäyov seçilmäsin deyä İlham Äliyevä säs verärsiniz. Yäni, siz artıq qärar vermisiniz ki, säsinizi İlham Äliyevä veräcäksiniz?

– Ägär proses bu cür gedäcäksä, män qärarımı vermişäm. Rüstäm İbrahimbäyovu Milli Azadlıq Härakatında şäxsän män görmämişäm. 1989-cu ildä Cäbhä qurulanda Xalq Cäbhäsinin üzvü olmuşam, o meydanlarda yatanlardan biri dä mänäm, o 20 yanvar faciäsini yaşayanlardan biri dä män idim. Bütün bu proseslärdä heç vaxt Rüstäm İbrahimbäyovu görmämişäm. Bizim diktator, represiv, avtoritar dediyimiz Heydär Äliyevä qarşı mübarizädä dä onu görmämişik. Türk dünyası, türkçülük vä s. mäsälälärdädä onun mübarizäsini görmämişik. İndi tez-tez deyirlär ki, Rüstäm İbrahimbäyov ermäni mäsäläsinä görä, fransızların medalına imtina elädi. Mäsälä ondadır ki, o keçän il imtina edib. Amma Fransanın ermäni soyqırımını tanıması 1998-2001-ci ilä aiddir axı. Mänim bugünkü kimi yadımdadır ki, o illärdä män Fransa säfirliyi qarşısında necä piket keçirmişäm, döyülmüşäm, tutulmuşam. Onda Rüstäm İbrahimbäyovun säsi çıxmırdı. O adam ermäni soyqırımı mäsäläsinä görä Fransaya etiraz elämirdi, nä oldu 2012-ci ildä elädi? 2013-cü ilä planı var imiş… Bu adam elä sözlär işlädir ki, bu sözlär Azärbaycanın dövlätçiliyinä ziddir. Mäsälän, deyir ki, ermänilärlä olan problemlärin hälli Azärbaycanın içindäki problemdän qaynaqlanır. Yäni sırf öz üzärimizä gätirir. Deyir ki, män gördüm ki, Azärbaycan hakimiyyäti ziyalılara qarşı hücuma keçir, män ona görä siyasätä gäldim. Ziyalı da Äkräm Äylisli imiş. Yäni bu cür adamın sabah hakimiyyätä gälmäsi nä fälakät gätirä bilär, bilirsiniz? Bu gün bäzän män bunları müqayisä edändä dostlarım deyir ki, sän hakimiyyätä işläyirsän. Män Azärbaycanın çaxnaşmalarını görmüşäm, hamımız görmüşük, içindän çıxmışıq. Elçibäyi zorla prezident elädik. Adam deyirdi ki, mäni elämäyin, yıxacaqsınız. Biz qulaq asmadıq. 1 ildän sonra bu adam yıxıldı. Yaxşı ki, Elçibäydän sonra Heydär Äliyev gälib. Çünki, Heydär Äliyevin qätiyyäti, güclü bir siyasi lider olması o prosesi keçmäyä imkan verdi. Vay o günä ki, Elçibäyin ardınca onun kimi humanist adam hakimiyyätä gälärdi. Qırğızıstanın günündä olardıq. Bu gün bunu, sabah onu, sabah o birini deviräcäkdik. Niyä deyiräm Rüstäm İbrahimbäyov olmasın? – Çünki, bunların aydın siyasi platforması yoxdur. Yäni, mänim kimi adamı inandıra bilmirlär ki, biz İlham Äliyevi hakimiyyätdän endirib yerinä biz gäläcäyik vä näticä bu olacaq. Bunlar isä deyirlär ki, bu adam 2 il prezident olacaq, sonra müäyyänläşdiräcäyik. Bälirsizlik mänim näyimä lazımdır? Bu hakimiyyätin kursu mänä bällidir. Hätta, bir zamanlar biz hakimiyyäti Rusiyaya işlämäkdä, bağlılıqda ittiham edirdiksä, bu gün o da aradan qalxıb. Faktiki olaraq görürsünüz, Rusiya ilä nä problemlär var. Qärbä inteqrasiya istäyirdik, bu gün bunlar hamıdan qabaqda Qärbä inteqrasiya elämäk istäyirlär. Türk dünyasına inteqrasiya istäyirdik, bu gün İlham Äliyev şäxsän başda olmaqla, Azärbaycan hakimiyyäti Türk dünyasına inteqrasiyanın märkäzindädir. Yäni, bütün Türk dünyası ilä bağlı proseslärdä Azärbaycan var.

“Äväz Zeynallının mäsäläsi isä yaxın vaxtlarda häll olunacaq”

– Jurnalistlärin azad olunmağı ilä bağlı här hansı bir täklif veräcäksinizmi? Onlarla bağlı nä fäaliyyät gözlänilir?

– Öncäliklä onu vurğulayım ki, uzun müddätli häbs yatan jurnalist olmayıb. Elmar Hüseynov, Şahbaz Xuduoğlu bir däfä häbs olunmuşdular. Biz o işlä mäşğul olduq, bir ayın içindä onları häbsdän çıxardıq. Fuad Qährämanlı 1999-cu ildä bir yazıya görä häbs olunmuşdu, biz bir kampaniya apardıq, onun azadlığına nail olduq. Män belä başa düşüräm ki, Azärbaycanda hakimiyyätin özü dä maraqlı deyil ki, kimsä häbsdä olsun, o cümlädän xüsusän dä jurnalistlär. Hilal Mämmädovun adını jurnalist kimi çäkirlär. O adam qäzetin baş redaktoru täyin edilsä dä, o qäzet 1il idiki çıxmırdı. Bir adamın baş redaktorluğunda fäaliyyät yoxdur, qäzet çıxmır, amma dünyaya bäyan elädi ki, bu jurnalist fäaliyyätinä görä tutulub. Bäs necä jurnalist kimi tutulur? Sadäcä olaraq o adamın keçmişi çox qaranlıq idi, separatçılıq vä s. Män belä başa düşüräm ki, Äväz Zeynallının mäsäläsi isä yaxın vaxtlarda häll olunacaq. Çünki, hakimiyyätin bu däqiqä marağında deyil ki, Äväz kimi adam häbsxanada saxlanılsın. Sadäcä olaraq, orda müäyyän mäsälälär var ki, häll olunmalıdır. Yäqin ki, hällini tapacaq. Män belä işlä hay-küysüz mäşğul oluram. Hätta bir däfä başıma bir iş gälmişdi. Mirzä Sakitlä, Qänimät Zahid häbsxanada idilär. Beynälxalq mätbuat institunun direktoru ilä prezidenti Bakıya gälmişdi. Biz onlarla, qapalı qapı arxasında söhbät elädik. Ällärindä, häbsdä olan jurnalistlärä vä medianın probleminä aid siyahı gördük. Jurnalist siyahısında bir Eynulla Fätullayevin adı var. Qänimätlä, Mirzä Sakitin adı yoxdur. Çünki, bunlar demişdilär ki, bäyanatsız gedib görüşäcäyik hakimiyyätlä ki, onları azad etsinlär. Biz ora Qänimätlä, Mirzä Sakitin adını yazdırdıq. Hämin günün sähäri “Azadlıq” qäzetindä yazı çıxdı ki, Beynälxalq Mätbuat İnstitunun rähbärläri Azärbaycana gälib, onlar bizimlä görüşüb vä çätin ki, biz o adamlarla Qänimät vä Mirzä Sakit haqqında danışaq. Amma halbuki, biz onların adlarını o siyahıya yazdırmışdıq.

Qaynaq: Etatist.com

Oxunma sayı: 2030
Share