Saakaşvili Äliyevi necä “vurdu”…

Azär Häsrät

Azär Häsrät

Azär Häsrät, azer@azerhasret.com

“İndi dä Saakaşvilinin adından yalan mälumat yayırlar.” Bu fikir mänä aiddir. Fevralın 2-dä “Azadlıq” qäzetindä “Saakaşvili dä Äliyevi “vurdu” başlığı altında yayımlanan bir yazıya näzär saldıqdan sonra gäldiyim qänaät idi. Bu fikrimi Facebook-da paylaşmış, altında da hämin yazının keçidini, eyni zamanda yazıda istinad edilmiş “Christian Science Monitor”un uyğun keçidini täqdim etmişdim. Yäni ingilis dili bilänlär här iki yazını tutuşdurub “Azadlıq”ın Gürcüstanın keçmiş prezidenti Mixeil Saakaşvilinin fikirläri kimi täqdim etdiklärinin, äslindä, ona aid olmadığını görsünlär deyä.

Facebook-da bunu paylaşan kimi, dostluğumda olanlardan biri belä yazdı: “Azär bäy, siz ya ingiliscä bilmirsiniz, ya da insanlarla mäzälänirsiniz. Tärcumä däqiqdir. “Family dinasties (Azerbaijan)” “Azärbaycanda ailä sülaläsi” kimi tärcümä olunub. Düz tärcümädir.”

Mänim cavabım: “… siz hämin yazını diqqätlä oxusanız göräcäksiniz ki, Saakaşvili elä söz demir. Hämin o “family dinasties (Azerbijan)” ifadäsi jurnalistin özünä aiddir. Här iki yazının linkini ona görä vermişäm ki, ingilis dilini bilänlär müqayisä etsin. Söhbät Saakaşvilinin dilindän çıxmayan sözlärin ona aid edilmäsindän gedir. Özü dä bunu “Azadlıq” qäzeti edir”.

Dostum: “Son cümlä dä Saakaşviliyä aid deyil?”

Cavabım: “Son cümlä ona aiddir. Ancaq “Azadlıq” yazarın fikirlärini dırnaq içindä, özü dä geniş şäkildä Saakaşvilinin fikirläri kimi täqdim edir. Män dä onu etik saymıram”. (Bu son cümlä mäsäläsinä hälä qayıdacağıq. – A.H.)

Artıq bu yerdä hämsöhbätim yanıldığını anlamış olmalı ki, mövzunu däyişdi: “Bu hakimiyyätin bu millätin başına gätirdikläri hamısı çox etikdir)))))))))))”

Cavabımda dedim ki, “…bu hakimiyyätlä dä qeyri-etik mübarizä etik deyil. Ägär biz istäyiriksä ölkädäki bütün pislär yaxşı olsun, o zaman öncä özümüzdän başlamalıyıq. Ägär kimsä hakimiyyäti ädalätsizlikdä, yalan täbliğatda ittiham edirsä, o zaman özü daha öncä yalan täbliğatdan uzaq olacaq”.

Adamla söhbätimiz burda yekunlaşdı.

Bäs, adı çäkilän yazıda söhbät nädän gedirdi? “Azadlıq” qäzeti dırnaq içindä, M.Saakaşvilinin dilindän belä bir mätn vermişdi: “Yeni hökümätin ilk aylarında qorxurduq ki, bunlar qurduğumuz sistemi dağıdacaqlar, lakin etmädilär. Bu, ondan xäbär verirdi ki, biz möhkäm bir siyasi sistem yarada bilmişik. Här halda bu sistem Azärbaycandakı sülalä hakimiyyätindän, Rusiyadakı çox zäif demokratiyadan, Ermänistan vä Qırğızıstanda olduğu kimi seçicilärä qarşı zorakılıqdan vä Orta Asiyadakı äbädi hakimiyyät modelindän daha yaxşıdır.

Bizim yaratdığımız sistem yaşadı – demäli seçkilärdäki mäğlubiyyätimiz daha çox insanların 8 illik hakimiyyätdän yorulmasından iräli gälirdi, apardığımız islahatları bäyänmädiyindän deyil. Än azından biz ağrı-acısız hakimiyyät däyişikliyinin nümunäsini göstärdik”.

Biz hätta iddia edä bilärik ki, “Azadlıq”ın dırnaq arasında täqdim etdiyi vä häqiqätän Saakaşviliyä aid olan ilk 2 cümlä dä düzgün tärcümä edilmäyib. Orijinalda onun fikirläri bir qädär färqlidir: “Bizim üçün än qorxulu dönäm seçkidän sonrakı ilk bir neçä ay idi ki, onlar därhal kimsäyä däxli olmayan här şey edä biläcäklärinä aid mandata sahib olduqlarını düşünürdülär. Amma olmadı. Bu da dayanıqlı siyasätin necä olmasının göstäricisidir”. (Eng: “The most dangerous period for us was the first several months after election was when they thought they had a mandate to do anything and no one would care immediately. They didn’t. That’s a measure of how sustainable the policies are”.)

Sonuncu cümlä istisna olmaqla yerdä qalan fikirlär dä Saakaşviliyä aid deyil. Ümumiyyätlä Azärbaycana gäldikdä isä o, ölkämizin adını cämi bir däfä çäkir vä başqa heç bir halda bu yöndä sätiraltı işarä belä etmir. “Azadlıq” hämin cümläni belä verir: “Azärbaycan, Rusiya, Orta Asiya ölkälärinin xalqları üçün bälkä dä mänim hakimiyyätdän getmäyim daha maraqla qarşılandı, näinki häyata keçirdiyimiz islahatlar”.

Äslindä, bu tärcümädä dä xätaya yol verilib. Doğru tärcümä belä olmalıydı: “Azärbaycan, yaxud Rusiya vä ya Orta Asiya kimi ölkälärdäki xalqlar üçün mänim getdiyim yol, hakimiyyätdän känarlaşmağım bälkä dä daha böyük täsir bağışladı, näinki bizim gerçäkläşdirdiyimiz islahatlar”. (Eng: “For people in countries like Azerbaijan or Russia or Central Asia, the way I went, left office, maybe had a bigger impression than the reforms we passed.”)

Ümumilikdä isä, Saakaşvili “Christian Science Monitor”la söhbätindä äsasän Ukrayna hadisälärindän danışır, Rusiya barädä fikirlärini dilä gätirir. Azärbaycanın adını isä, qeyd etdiyimiz kimi, cämi bir däfä çäkir vä orada da “Azadlıq”ın iddia etdiyi kimi “Saakaşvilinin Äliyevi vurması” halı yoxdur. Heç ola da bilmäz. Çünki Saakaşvili Prezident İlham Äliyevi özünün vä ölkäsinin än yaxın dostu sayır. Üstälik, 2013-cü ilin prezident seçkisi öncäsi onun İlham Äliyevä verdiyi dästäyi dä görmädik deyil. Demäk istädiyimiz budur ki, bir qäzet öz siyasi täbliğatında gözlä görüläcäk gerçäkläri belä inkar etmämälidir.

Bälkä dä bu mäsälänin üzärindän keçmäk olardı. Ägär bänzär hallar ävvällär dä olmasaydı vä bäzi siyasi fäallar hämin yanlış täqdimata äsaslanaraq Saakaşvili-Äliyev münasibätläri haqda uzaqgedän şärhlär vermäsäydilär.

Örnäk üçün, AXCP-nin liderlärindän olan Fuad Qährämanlı “Azadlıq”ın yazdığına äsaslanaraq deyir ki, “indi isä Azärbaycan hakimiyyätinin isti münasibätdä olduğu Saakaşvilinin dilindän bu fikirlärin säslänmäsi” sän demä, “Azärbaycan hakimiyyäti haqqında dünyada formalaşan birmänalı fikrin etirafıdır”.

Yaxud da “Azadlıq”dan sonra hämin yazını därc etmiş “Yeni Müsavat”dakı fikirlärä baxaq.

Artıq burada daha da uzağa gedilir, daha bir siyasi şärhçidän Saakaşvilinin üzünün niyä döndüyü haqda fikri soruşulur. Täbii ki, “Yeni Müsavat”ı qınamaq fikrimiz yoxdur. Görünür bu qäzet “Azadlıq”a güvänäräk yazını därc edib vä üstälik müstäqil politoloq Natiq Mirinin fikirlärinä yer verib.

Vä “Azadlıq” mänim qeydlärimi näzärä almasa da ondan färqli olaraq “Yeni Müsavat” hämin yazının altında yazdığım şärhi därhal diqqätä alaraq az sonra “Saakaşvili Bakıdakı iqtidara elä demäyibmiş… – Düzäliş” adlı yazı därc etdi. Täbii ki, qäzetin ämäkdaşları “Christian Science Monitor”dan yazının orijinalını oxuyub düzäliş etmişdilär. Düzdür, “Yeni Müsavat”ın ilkin yazısındakı şärhimä şärh olaraq birisi yazmışdı ki, “siz gedin ingiliscä öyränin”. Män dä cavab vermişdim ki, “bälkä siz ingiliscä öyränäsiniz?” Yäni sonda täsdiq edildi ki, män haqlıyam. Buna hälä dä şübhäsi olanlar isä buyurub här dörd yazını ayrılıqda oxuya bilärlär:

“Christian Science Monitor”: Saakashvili: Ukraine is ‘first geopolitical revolution of the 21st century’
“Azadlıq”: Saakaşvili dä Äliyevi “vurdu”
“Yeni Müsavat”: Saakaşvili ABŞ-da Azärbaycan hakimiyyätinä qarşı çıxdı
“Yeni Müsavat”: Saakaşvili Bakıdakı iqtidara elä demäyibmiş… – Düzäliş

Oxunma sayı: 9950